Hofskirkja í Öræfum

Hofskirkja í Öræfum er ein merkilegasta torfkirkja landsins og eitt fegursta menningarminjasvæði á Öræfum á Suðausturlandi. Elsta heimild um kirkju í Hofi er að finna í máldaga frá árinu 1343, þegar hún var bændakirkja helguð heilögum Klemensi. Síðar varð kirkjan útkirkja frá Sandfelli.

Kirkjan sem nú stendur var reist á árunum 1883–1885 af Páli Pálssyni forsmið og snikkara frá Hörgsdal. Hún er byggð með timburgrind úr bindingsverki, en langveggir eru hlaðnir úr grjóti og þakið klætt hellum og torfi — byggingaraðferð sem er orðin afar sjaldgæf meðal kirkna á Íslandi.

Stafnar kirkjunnar eru úr timbri og á þeim eru sexrúðugir gluggar, auk tveggja rúðna glugga á vesturstafni. Kirkjan er sjö stafgólf, um 9,8 metrar að lengd og 4,5 metrar á breidd. Um miðja 20. öld var húsið orðið mjög hrörlegt og var því ákveðið að endurreisa hana í upprunalegri mynd.

Samkomulag náðist milli Þjóðminjasafns Íslands og sóknarnefndar Öræfinga um að safnið tæki kirkjuna í sína eigu gegn því að standa straum af viðgerðum, jafnframt því sem hún héldi áfram hlutverki sínu sem sóknarkirkja héraðsins. Kirkjan var tekin niður og endurbyggð á árunum 1953–1954 og hefur síðan gengist undir nokkrar viðgerðir.

Hofskirkja stendur í einstaklega fallegu landslagi með útsýni til Vatnajökuls, stærsta jökuls Evrópu, og er skammt frá Skaftafelli. Náttúran í kring undirstrikar sérstöðu kirkjunnar og gerir heimsóknina bæði sögulega og sjónrænt eftirminnilega.

Kirkjugarðurinn sem umlykur Hofskirkju er með upphlöðnum leiðum samkvæmt fornum sið og myndar ásamt kirkjunni einstaklega fallegt og kyrrlátt umhverfi. Hofskirkja er í dag ein mest ljósmyndaða kirkja landsins og ómissandi viðkomustaður á ferð um Suðausturland Íslands.

Heimild: Þjóðminjasafn Íslands
Mynd: Andrew Dunn