Álftanes er láglent nes á Suðvesturlandi sem liggur til norðvesturs á milli Hafnarfjarðar að sunnan og Skerjafjarðar að norðan. Nesið einkennist af opnu landslagi, strandlengju og víðáttumiklu útsýni yfir Faxaflóa, og er eitt þeirra svæða þar sem þéttbýli og náttúra fléttast saman á áberandi hátt.
Stór hluti Álftaness er þakinn hrauni, einkum hinu söguríka Gálgahrauni, sem er mikilvægt náttúru- og útivistarsvæði. Hraunið ber merki eldvirkni á Reykjanesskaga og hefur jafnframt sterka tengingu við þjóðsögur og réttarsögu fyrri alda, en talið er að þar hafi aftökur sakamanna farið fram á sínum tíma.
Meðal þekktustu og sögufrægustu staða á Álftanesi eru Bessastaðir, þar sem nú er aðsetur forseta Íslands. Bessastaðir hafa gegnt lykilhlutverki í sögu landsins í margar aldir, bæði sem valdamiðstöð og menntasetur. Skammt frá er Garðar, fornt kirkju- og prestssetur sem hefur lengi verið miðpunktur kirkju- og menningarlífs á nesinu.
Yst á Álftanesi er að finna Skansinn, þar sem reist var vígi til varnar Bessastöðum og konungsgarðinum gegn hugsanlegum árásum sjóræningja. Þar má enn sjá minjar um varnarmannvirki og njóta útsýnis yfir sjóleiðirnar sem áður skiptu miklu máli fyrir öryggi svæðisins.
Í dag er Álftanes svæði í örum vexti þar sem íbúðarbyggð, útivist og menningarminjar fara saman. Nesið skiptist milli tveggja sveitarfélaga: ytri hluti þess tilheyrir Álftanesi (áður Bessastaðahreppi), en innri hluti er innan marka Garðabæjar. Þessi blanda af sögu, náttúru og nútímabyggð gerir Álftanes að áhugaverðum áfangastað jafnt fyrir gesti sem íbúa höfuðborgarsvæðisins.
Álftanes liggur sunnan við Reykjavík.