Arnarstapi

Arnarstapi, oft einfaldlega kallaður Stapi, er lítið og söguríkt þorp á sunnanverðu Snæfellsnesi. Þorpið stendur undir Stapafelli, á milli Hellna og Breiðuvíkur, og er umlukið stórbrotnu landslagi þar sem fjöll, klettar og úfið haf mætast.

Arnarstapi var um aldir mikilvægur stjórnsýslu- og verslunarstaður. Frá árinu 1565 sátu þar umboðsmenn konungs yfir þeim jörðum sem áður höfðu tilheyrt Helgafellsklaustri, og nefndist stjórnsýslan Stapaumboð. Umboðsmennirnir voru oft jafnframt sýslumenn eða lögmenn, og á 19. öld höfðu einnig amtmenn Vesturamtsins aðsetur á Stapa. Meðal þekktra einstaklinga sem tengjast Arnarstapa má nefna skáldið Guðmund Bergþórsson og amtmanninn Bjarna Thorsteinsson, en sonur hans, þjóðskáldið Steingrímur Thorsteinsson, ólst þar upp.

Eitt merkasta hús staðarins var hið svokallaða Stapahús, gamla amtmannshúsið, sem reist var á árunum 1774–1787 og telst meðal elstu húsa á Íslandi. Húsið var flutt í burtu á 19. öld en reist aftur á Arnarstapa á árunum 1985–1986 og friðað skömmu síðar, sem undirstrikar sögulegt gildi staðarins.

Lendingin á Arnarstapa var talin ein hin besta undir Jökli og þar var um tíma kaupstaður á dögum einokunarverslunar. Í dag er þar smábátahöfn sem var endurbætt árið 2002 og er sú eina á sunnanverðu Snæfellsnesi. Yfir sumartímann eru þaðan gerðir út dagróðrabátar, og þorpið lifnar við af ferðamönnum sem njóta veitinga, ferðaþjónustu og nálægðar við náttúruna.

Náttúrufegurð í grennd við Arnarstapa er mikil og fjölbreytt. Strandlengjan milli Stapa og Hellna var friðlýst árið 1979 og er þekkt fyrir sérkennilega klettamyndanir og stórbrotið útsýni. Þar er meðal annars Gatklettur, bogalaga steinmyndun sem sjórinn hefur mótað í gegnum aldirnar, auk djúpra gjáa þar sem brimið gýs hátt í loft upp.

Vinsæl gönguleið liggur með ströndinni á milli Arnarstapa og Hellna, að hluta eftir gömlu reiðgötunni sem áður tengdi byggðirnar. Gangan býður upp á einstaka sýn yfir hafið, klettana og fuglalíf svæðisins.

Á Arnarstapa stendur einnig hið þekkta listaverk Bárður Snæfellsás, steinkarl sem Ragnar Kjartansson myndhöggvari hlóð. Bárður er goðsagnakennd persóna sem margir telja vaka yfir svæðinu undir Jökli og tengir verkið þannig saman þjóðtrú, náttúru og nútímalist.

Fyrir gesti sem vilja dvelja lengur er á svæðinu tjaldsvæði á Arnarstapa, og stutt er í aðra áfangastaði á Snæfellsnesi á borð við Ólafsvík, Hellnakirkju og Sönghelli. Arnarstapi er því bæði sögulegur og lifandi áfangastaður þar sem fortíð, náttúra og ferðaþjónusta fléttast saman.

Heimild: Wikipedia
Mynd: Anton Stefánsson