Þórsmörk

Þórsmörk er eitt fegursta og fjölbreyttasta útivistarsvæði Íslands, staðsett norðan Eyjafjallajökuls og vestan Mýrdalsjökuls. Svæðið afmarkast af Krossá í suðri, Markarfljóti og Þröngá í norðri og Mýrdalsjökli í austri.

Nafn sitt dregur Þórsmörk af norræna guðinum Þór. Samkvæmt Landnámabók nam Ásbjörn Reyrketilsson land á svæðinu og helgaði það Þór. Þessi tenging við forna sögu Íslands gefur svæðinu sérstakan menningarlegan og sögulegan blæ.

Þórsmörk er þekkt fyrir einstaka gróðurauðgi sem er óvenjulegur á íslenska hálendinu. Þar vaxa birkiskógar, burknar og mosar, og skýrist þessi gróður af náttúrulegri vernd svæðisins fyrir beit, þar sem jöklar og torfærar ár hafa varið landið um aldir.

Á fyrri hluta 20. aldar var svæðið mjög illa farið vegna beitar. Eftir Kötlugosið 1918 var Þórsmörk friðuð og sett undir umsjón Skógræktar ríkisins. Síðan þá hefur gróður tekið mikinn við sér og birkiskógar breiðst út um stór svæði.

Krossá rennur um Krossárdal í mörgum kvíslarfarvegum og skilur Þórsmörk frá Goðalandi. Áin er jökulá sem getur verið hættuleg yfirferðar, enda breytir hún farvegi oft. Brú er þó til staðar fyrir gangandi ferðamenn.

Veðurfar í Þórsmörk er oft hlýrra og þurrara en víða annars staðar á Suðurlandi, þar sem há fjöll umlykja dalinn og veita skjól fyrir úrkomu.

Þórsmörk er einn vinsælasti áfangastaður landsins fyrir göngufólk og náttúruunnendur. Þar hefjast eða enda margar þekktar gönguleiðir, þar á meðal Laugavegurinn til Landmannalauga og leiðin um Fimmvörðuháls til Skóga.

Innan svæðisins eru einnig fjölmargar styttri gönguleiðir, svo sem í Stakkholtsgjá, á Valahnúk, Litla-Enda og Stóra-Enda, sem bjóða upp á stórbrotið útsýni og fjölbreytta náttúruupplifun.

Mynd: Anton Stefánsson