Stóri Dímon
Fjöll

Uppgötvaðu Ísland

Stóri Dímon

Ósk
Hef séð

Stóru-Dímon er áberandi móbergsfjall á Suðurlandi þar sem saman koma mörk Austur-Landeyja, Fljótshlíðar og Vestur-Eyjafjalla. Fjallið á sér systurfjallið Litla-Dímon og standa þau tvö sem áberandi kennileiti í landslaginu.

Talið er að nafnið Dímon sé dregið af latínu og merki tvífjöll eða tveir eins. Einnig hefur verið bent á að orðið geti merkt heysátu, enda minnir lögun fjallsins á slíka sátu, sérstaklega þegar það rís upp úr grænum og gulum ökrunum í kring.

Við rætur Stóru-Dímons er skilti frá Sögusetrinu sem fjallar um atburði úr Njáls sögu. Þar er sagt frá húskarlavígum Hallgerðar og Bergþóru, þar á meðal vígi Kols, verkstjóra Gunnars á Hlíðarenda, sem drap Svart, húskarl Njáls á Bergþórshvoli. Atburðirnir áttu sér stað í Rauðuskriðum, eins og fjallið var kallað á þeim tíma.

Stóru-Dímon er um 178 metra hár og telst hæfilegt klifurverkefni fyrir bæði börn og fullorðna. Gangan upp fjallið er stutt en brött og af toppnum er víðáttumikið útsýni yfir Suðurland.

Aðkoma að Stóru-Dímon er góð. Af þjóðvegi 1 á leið frá Hvolsvelli til Víkur er beygt til vinstri inn á Dímonarveg (250) áður en komið er að Markarfljótsbrúnni. Einnig er hægt að komast að fjallinu af Fljótshlíðarvegi (261), þar sem afleggjarinn er rétt áður en komið er að Múlakoti, nokkurn veginn á móti Gluggafossi.

Staðurinn getur verið hluti af stærri ferð um Suðurland, þar sem auðvelt er að tengja heimsóknina við fleiri áfangastaði á svæðinu.

Fjallið stendur á Suðurlandi.

Náttúruperlur Íslands

Um Stóri Dímon

Stóru-Dímon er áberandi móbergsfjall á Suðurlandi þar sem saman koma mörk Austur-Landeyja, Fljótshlíðar og Vestur-Eyjafjalla. Fjallið á sér systurfjallið Litla-Dímon og standa þau tvö sem áberandi kennileiti í landslaginu.

Talið er að nafnið Dímon sé dregið af latínu og merki tvífjöll eða tveir eins. Einnig hefur verið bent á að orðið geti merkt heysátu, enda minnir lögun fjallsins á slíka sátu, sérstaklega þegar það rís upp úr grænum og gulum ökrunum í kring.

Við rætur Stóru-Dímons er skilti frá Sögusetrinu sem fjallar um atburði úr Njáls sögu. Þar er sagt frá húskarlavígum Hallgerðar og Bergþóru, þar á meðal vígi Kols, verkstjóra Gunnars á Hlíðarenda, sem drap Svart, húskarl Njáls á Bergþórshvoli. Atburðirnir áttu sér stað í Rauðuskriðum, eins og fjallið var kallað á þeim tíma.

Stóru-Dímon er um 178 metra hár og telst hæfilegt klifurverkefni fyrir bæði börn og fullorðna. Gangan upp fjallið er stutt en brött og af toppnum er víðáttumikið útsýni yfir Suðurland.

Aðkoma að Stóru-Dímon er góð. Af þjóðvegi 1 á leið frá Hvolsvelli til Víkur er beygt til vinstri inn á Dímonarveg (250) áður en komið er að Markarfljótsbrúnni. Einnig er hægt að komast að fjallinu af Fljótshlíðarvegi (261), þar sem afleggjarinn er rétt áður en komið er að Múlakoti, nokkurn veginn á móti Gluggafossi.

Staðurinn getur verið hluti af stærri ferð um Suðurland, þar sem auðvelt er að tengja heimsóknina við fleiri áfangastaði á svæðinu.

Helstu upplýsingar

Hæð178m
TegundHill / palagonite formation
ErfiðleikastigAuðvelt
BergtegundHyaloclastite / volcanic rock
MyndunarformErosional hill / volcanic remnant
Besti árstímiSumar
GönguleiðGöngufært
JökulþekjaEkki jökulþakið
EldvirkniEldfjall
Virkni eldfjallsEkki virkt eldfjall

Saga

Stóri Dímon hefur lengi verið sterkt kennileiti á láglendi Suðurlands og tengist landslagi Njálu. Þrátt fyrir litla hæð rís hann mjög áberandi úr flatlendi. Stóri Dímon has functioned primarily as a regional landmark within Suðurland, with its importance rooted in landscape, local travel and place identity. Uppruni nafns: Dímon er gamalt örnefni sem kemur fyrir á fleiri stöðum og Stóri aðgreinir fellið frá Litla Dímon. Menningarlegt samhengi: Stóri Dímon er hluti af menningarlandslagi Njáluslóða og eitt þekktasta litla fell Suðurlands. Þjóðsögur: Svæðið tengist sögum og atburðum úr Njáls sögu og hefur því sterkt bókmenntalegt samhengi. Staðbundið mikilvægi: A local landmark within its region. Stutt samantekt: A small but very prominent isolated hill in South Ísland, strongly connected with the cultural landscape of Njal's Saga.

Jarðfræði

Fellið er rofleif úr eldfjallabergi sem hefur staðið eftir þegar mýkra efni í kring rofnaði burt. Jöklar og vatnsrof hafa mótað einangrað form þess. The mountain is part of Iceland's volcanic bedrock and has been strongly reshaped by glacial and post-glacial erosion. Gerð eldstöðvar: Subglacial volcanic remnant Jarðfræðileg sérkenni: Volcanic bedrock strongly modified by glacial and post-glacial erosion.

Gönguferðir

Stutt en brött ganga liggur upp á fellið og gefur gott útsýni yfir láglendið.

Öryggi

Brattar brekkur geta verið hálar í bleytu. Gætið sérstaklega að börnum á toppsvæðinu. Náttúrulegar hættur: Wind, low cloud, slippery rock, snow and loose ground can create hazards. Veður: Mountain weather can change rapidly and visibility may deteriorate with little warning. Snjóaðstæður: Snow and ice can remain on higher slopes outside midsummer. Vetraraðstæður: Snow, ice, wind and low cloud can substantially change mountain conditions outside summer. Hagnýtar upplýsingar: Visitors should choose an experience that matches current conditions and their own experience

Sérkenni

Lítið en mjög áberandi og bratt fell í annars flötu landslagi. Gróður: Heath, grasses and hardy mountain vegetation occur where soil and exposure allow. Dýralíf: Typical Icelandic upland birdlife may be present in the surrounding area. Vistkerfi: South Iceland mountain ecosystem

Útsýni og umhverfi

Af toppnum er vítt útsýni yfir Rangárvelli, Markarfljót og til Eyjafjallajökuls. Umhverfi: Fellið stendur á opnu láglendi Suðurlands innan söguslóða Njáls sögu. Landslag: Icelandic mountain landscape shaped by volcanism, glaciation and weathering. Toppur: Mountain summit and ridges shaped by erosion. The summit area should be understood in the context of the mountain's overall geology and erosion rather than as a single standardized hiking objective. Nálæg fjöll: Neighbouring regional mountain ranges. Nálægir dalir: Nearby glacially carved valleys. Nálæg byggð: Hvolsvöllur Útsýnisátt: Varies by access point and weather; the broadest views are generally from exposed upper slopes. Árstíðabundin ásýnd: The mountain changes strongly with snow cover, vegetation and light through the year. Áhugavert í nágrenninu: Náttúrustaðir og fjöll í nágrenni Stóri Dímon

Áhugaverðar staðreyndir

The mountain forms part of Iceland's strongly glaciated volcanic landscape. Lág heildarhæð blekkir: staðbundin sjónræn áhrif eru mikil vegna umhverfisins. Ljósmyndun: Open mountain views and changing Icelandic light are the main photographic qualities. Svæði: Ísland Efnisflokkar: Stóri Dímon; fjöll; náttúra; göngur; jarðfræði

Algengar spurningar

Hvað er sérstakt við Stóri Dímon?
Stóri Dímon er hluti af íslensku fjallalandslagi þar sem eldvirkni, jöklar, rof og loftslag hafa saman mótað núverandi ásýnd.
Hvernig myndaðist Stóri Dímon?
Jarðfræði Stóri Dímon tengist eldfjallaberggrunni Íslands, en jökulrof, frost, vatn og veðrun hafa síðar mótað fjallið frekar.
Hvað er gott að vita áður en Stóri Dímon er heimsótt?
Veður getur breyst hratt við Stóri Dímon. Gott er að skoða aðstæður, aðgengi og veður áður en farið er af stað og virða merktar leiðir og viðkvæma náttúru.

Einkunnir og umsagnir

Stóri Dímon

Góð útsýnissýn af toppnum.