Hvítá er ein af þekktari ám Suðurlands og á upptök sín á hálendinu, þar sem jökul- og lindarvatn mótar farveg hennar í gegnum óbyggð svæði. Áin rennur um fjölbreytt landslag, frá hrjóstrugu hálendi niður á gróðursælli slóðir, og endurspeglar vel þá andstæðu sem einkennir íslenska náttúru.
Hvítá er einkum þekkt fyrir að mynda Gullfoss, einn áhrifamesta og þekktasta foss landsins, þar sem vatnið fellur í tveimur þrepum ofan í djúpt gljúfur. Kraftur árinnar er þar sérstaklega áberandi og hefur fossinn orðið eitt helsta tákn íslenskrar náttúru og ferðamennsku.
Í nágrenni árinnar er að finna mörg þekkt svæði sem tengjast bæði náttúru og jarðhita, þar á meðal Haukadal, sem er eitt þekktasta jarðhitasvæði landsins. Hvítá er einnig órjúfanlegur hluti af þeirri ferðaleið sem oft er kölluð Gullni hringurinn, þar sem náttúruperlur Suðurlands eru tengdar saman á aðgengilegan hátt.
Áin hefur lengi verið hluti af íslenskri sögu og umræðu um orkunýtingu, einkum á fyrri hluta 20. aldar þegar áform voru uppi um að virkja vatnsafl hennar. Þessi umræða varð síðar mikilvægur þáttur í mótun viðhorfa til náttúruverndar á Íslandi og styrkti stöðu Hvítár sem ekki aðeins náttúrufyrirbæris heldur einnig tákns í þjóðarsögunni.
Staðir nálægt mér
© Anton Stefánsson | antonstefans@gmail.com