ÍslandFerðahandbók

Jarðhiti á Íslandi

Undir yfirborði Íslands er mikil jarðvarmavirkni sem birtist í hverum, gufuhverum, leirhverum og náttúrulegu heitu vatni.

Mynd: Chris Lawton / Unsplash
01 / Orka undir fótum

Af hverju er jarðhiti á Íslandi?

Flekaskil og eldvirkni gera heitt berg víða tiltölulega grunnt. Vatn sem sígur niður í sprungur hitnar, hreyfist um jarðhitakerfi og getur komið aftur upp sem heitt vatn eða gufa.

02 / Birtingarmyndir

Tegundir jarðhita

Orðin lýsa því sem sést á yfirborði fremur en fullkominni flokkun kerfisins.

Heitar uppsprettur

Heitt vatn rennur eða safnast við yfirborð.

Gufuhverir

Gufa streymir upp um op og sprungur.

Leirhverir

Vatn, leir og gas mynda kraumandi yfirborð.

Goshverir

Við réttar aðstæður gýs heitt vatn með hléum.

Jarðhitasvæði

Margar birtingarmyndir geta verið á sama svæði.

03 / Sami uppruni

Frá eldvirkni að jarðhita

Eldvirkni og heitt berg knýja mörg jarðhitakerfi landsins.

04 / Böð í náttúru

Náttúrulaugar

Náttúrulaug er staður þar sem böð eru raunverulega viðeigandi og leyfð. Það á ekki við um alla hveri; hitastig og aðstæður geta verið hættuleg.

05 / Skipulögð upplifun

Jarðböð og náttúrulaugar eru ekki það sama

Jarðböð eru rekin baðaðstaða með þjónustu, eftirliti og skilgreindum opnunartíma. Náttúrulaugar eru náttúrulegri og aðstæður geta verið breytilegri. Gagnagrunnsflokkar eiga að halda þessu aðskildu.

06 / Frá jörðu að samfélagi

Jarðhiti á heimilum og í sundlaugum

Jarðhiti er nýttur til húshitunar, heits vatns, sundlauga og, þar sem aðstæður henta, raforkuframleiðslu. Nákvæm hlutföll breytast eftir ári og þurfa opinbera heimild.

Húshitun

Heitt vatn flytur varma inn í byggingar.

Sundlaugar

Heitt vatn styður við sundlauga- og baðmenningu.

Orka

Háhitasvæði geta nýst til raforkuvinnslu.

07 / Daglegt líf

Frá jarðhita í sundlaugar

Sundlaugar eru bæði líkamsrækt, böð og félagslegur vettvangur. Skráðar sundlaugar geta nýtt SwimmingPoolDetails á staðasíðum án þess að þeim sé ruglað saman við náttúruhveri.

08 / Öryggi

Öryggi á jarðhitasvæðum

Sjóðandi vatn, gufa, mjög heitur jarðvegur og þunn eða viðkvæm jarðskorpa geta valdið alvarlegum meiðslum. Haltu þig á merktum gönguleiðum og virðu lokanir. Ekki gera ráð fyrir að bað sé leyft í heitri uppsprettu.

Ekki má baða sig í öllum heitum uppsprettum.

Úr staðagrunni

Hverir og jarðhitasvæði

Staðirnir eru sóttir úr sýnilegum hvera- og jarðhitaflokkum gagnagrunnsins; náttúrulaugar og verslunarjarðböð eru ekki sjálfkrafa sett í sama flokk.

Skoða fleiri staði
Nature of Iceland

Land elds og ísa

FAQ

Algengar spurningar

Af hverju er svona mikill jarðhiti á Íslandi?

Flekaskil, eldvirkni, heitt berg og hringrás grunnvatns skapa virk jarðhitakerfi.

Hvað er goshver?

Goshver er hver sem gýs vatni og gufu með hléum við ákveðnar jarðfræðilegar aðstæður.

Má baða sig í öllum heitum uppsprettum?

Nei. Margar eru sjóðandi, viðkvæmar eða lokaðar og henta alls ekki til baða.

Hver er munurinn á hver og náttúrulaug?

Hver er jarðhitafyrirbæri; náttúrulaug er baðstaður þar sem hitastig, aðgangur og reglur leyfa böð.

Hvernig nýtir Ísland jarðhita?

Meðal annars til húshitunar, heits vatns, sundlauga og raforkuvinnslu þar sem við á.

Eru jarðhitasvæði hættuleg?

Þau geta verið það vegna hita, gufu og viðkvæms yfirborðs; fylgdu alltaf stígum og lokunum.

Hvar er hægt að sjá jarðhita?

Skoðaðu sýnilegu gagnagrunnsstaðina á síðunni og staðfestu aðgang áður en þú ferð.