Peningjagjá

Peningagjá

Peningagjá, sem í raun heitir Nikulásargjá, er lítil en afar þekkt sprunga í Þingvöllum, innan Þingvall þjóðgarðs. Gjáin hefur lengi vakið athygli gesta fyrir þá sérkennilegu hefð að kasta peningum ofan í hana.

Samkvæmt þjóðsögu tengist siðurinn heilögum Nikulási, verndardýrlingi barna og sjómanna. Sagan segir að þeir sem kasti pening í gjána og óski sér heils hugar megi vænta gæfu eða verndar, að því gefnu að óskin sé góð og ekki gerð af ágirnd.

Í gegnum tíðina hefur gjáin safnað í sig miklu magni smápeninga, sem glitra í tærum gjárvatninu og skapa óvenjulega sjón. Þessi hefð hefur gert Peningagjá að einum þekktasta viðkomustað gesta á Þingvöllum, þrátt fyrir smæð hennar.

Gjáin sjálf er hluti af Almannagjá-sprungukerfinu, sem myndaðist við gliðnun Evrasíuflekans og Norður-Ameríkuflekans. Vatnið í gjánni er einstaklega tært og rennur úr uppsprettum Langjökuls um hraunlög allt til Þingvalla.

Í dag er gestum hvatt til að njóta fegurðar gjárinnar án þess að kasta peningum, enda geta málmar haft skaðleg áhrif á viðkvæmt vistkerfi þjóðgarðsins. Samt sem áður lifir sagan áfram og Peningagjá stendur sem tákn um blöndu trúar, þjóðsagna og náttúrufegurðar.

Peningagjá minnir þannig á hvernig mannlegar hefðir geta fléttast saman við náttúruna og orðið hluti af menningararfi staðar sem hefur um aldir verið hjarta íslenskrar sögu.