Landnám Íslands
Landnám Íslands markar upphaf byggðar í landinu og telst
einn mikilvægasti kafli í sögu þjóðarinnar.
Landnámið hófst á síðari hluta 9. aldar,
þegar norrænir menn sigldu vestur um haf og settust að á
óbyggðri eyju í Norður-Atlantshafi.
Samkvæmt fornum heimildum er
Ingólfur Arnarson
talinn fyrsti varanlegi landnámsmaður Íslands.
Hann nam land um árið 874 á þeim stað sem síðar varð
Reykjavík.
Í kjölfarið fylgdu fjölmargir landnemar, flestir frá Noregi,
en einnig frá Bretlandseyjum.
Margir landnemanna flúðu valdabaráttu í heimalöndum sínum,
sérstaklega eftir að
Haraldur hárfagri
hafði sameinað Noreg undir einu konungsvaldi.
Ísland bauð upp á frelsi, sjálfstæði og ný tækifæri
fyrir þá sem vildu lifa utan valds konunga.
Landnámsmenn skiptu landinu á milli sín,
byggðu bæi og hófu búskap víðs vegar um landið.
Á skömmum tíma varð til samfélag sem byggðist á
ættartengslum, samkomulagi og sameiginlegum lögum.
Um aldamótin 900 er talið að Ísland hafi verið að mestu
fullbyggt.
Mikilvægasta heimildin um þetta tímabil er
Landnámabók,
sem greinir frá uppruna landnámsmanna,
búsetu þeirra og fyrstu kynslóðum Íslendinga.
Þrátt fyrir að hún hafi verið rituð nokkrum öldum síðar
er hún ein dýrmætasta sögulega heimild þjóðarinnar.
Landnámið lagði grunn að
þjóðveldisöld
og stofnun
Alþingis
árið 930.
Það samfélag sem mótaðist á landnámsöld
var undirstaða íslenskrar tungu, menningar
og sjálfsmyndar sem lifir enn í dag.
Landnám Íslands stendur því ekki aðeins sem sögulegur atburður,
heldur sem upphaf þeirrar þjóðar sem síðar varð til —
þjóð sem byggði samfélag sitt á frelsi,
samstöðu og sterkum tengslum við landið sjálft.