Bolungarvík

Bolungarvík er kaupstaður á Vestfjörðum, staðsettur við samnefnda vík yst í Ísafjarðardjúpi. Bærinn er eitt elsta byggðarlag landsins og hefur frá upphafi verið nátengdur sjósókn og útgerð vegna nálægðar við gjöful fiskimið.

Áður en Bolungarvík hlaut kaupstaðarréttindi bar sveitarfélagið nafnið Hólshreppur. Bærinn er næstfjölmennasti kaupstaður Vestfjarða á eftir Ísafirði og hefur lengi gegnt mikilvægu hlutverki í atvinnu- og byggðasögu svæðisins.

Byggð hefur verið í Bolungarvík allt frá landnámsöld. Í elstu heimildum er getið um býlið Hól, sem var höfuðból frá miðri 13. öld og líklega fyrsta jörðin í byggðalaginu. Á svæðinu þar sem kaupstaðurinn stendur í dag voru áður jarðirnar Tröð, Ytri-Búðir, Heimari-Búðir og Grundarhóll.

Bolungarvík var um aldir ein helsta verstöð Ísafjarðardjúps. Róið var frá Bolungarvíkurmölum, Grundum og úr Ósvör, sem í dag er varðveitt sem sögulegt verbúðasafn. Á 17. öld reru allt að 20–30 skip frá víkinni og um aldamótin 1900 voru þau orðin um 90 talsins.

Í upphafi 18. aldar voru um 18 verbúðir í Bolungarvík, en þrátt fyrir umfangsmikla sjósókn myndaðist þar aldrei hefðbundið sæbýlahverfi. Saga bæjarins endurspeglar harðneskjuleg lífsskilyrði og dugnað sjómanna og fjölskyldna þeirra.

Samkvæmt þjóðsögum var það Þuríður sundafyllir sem nam land í Bolungarvík. Hún átti soninn Völustein, og eru götur í bænum nefndar eftir þeim mæðginum. Þjóðsagan segir að Þuríður hafi síðar orðið að steini, sem enn má sjá í nágrenni bæjarins.

Í Bolungarvík hefur verið starfrækt mönnuð veðurathugunarstöð frá árinu 1994 og gegnir hún mikilvægu hlutverki í veðurmælingum á Vestfjörðum.

Í dag er Bolungarvík líflegur sjávarbær þar sem sterk útgerðarmenning, náttúrufegurð og nálægð við brött fjöll Vestfjarða mynda einstakt andrúmsloft. Bærinn er jafnframt vinsæll viðkomustaður ferðafólks sem sækir í útivist, gönguleiðir og sögu íslenskrar sjómennsku.