Lýðveldið Ísland var stofnað 17. júní 1944 þegar Ísland varð lýðveldi og forsetaembættið tók við hlutverki þjóðhöfðingja. Dagsetningin var valin á fæðingardegi Jóns Sigurðssonar, sem hafði verið leiðandi tákn sjálfstæðisbaráttu Íslendinga.
Stofnun lýðveldisins markaði stór tímamót í stjórnskipun landsins. Atburðurinn tengist sterklega Þingvöllum, þar sem lýðveldið var formlega stofnað, og sögu Alþingis.