Gatklettur í Hálsaskógi – Djúpavogur
Gatklettur er áhugavert jarðfræðifyrirbæri
staðsett í Hálsaskógi
rétt utan við Djúpavog
á Austurlandi.
Kletturinn dregur nafn sitt af tveimur löngum og samsíða götum
sem liggja í gegnum bergið og tengja á skemmtilegan hátt
skóginn og jarðmyndunina.
Bergið í Gatkletti tilheyrir svokölluðum
síð-míósen jarðlögum og er talið hafa myndast
fyrir um 8,5–10 milljónum ára.
Berglagastaflinn er gegnskotinn af berggöngum sem taldir eru
tengjast Álftafjarðareldstöðinni,
sem er staðsett við Álftafjörð og er nokkru yngri að aldri.
Á þeim tíma sem hraunin runnu var svæðið þakið
fjölbreyttum skógi.
Þar uxu bæði barr- og lauftré,
meðal annars risafura, þinur og fenjatré,
ásamt lauftrjám á borð við beyki, eik, álm og magnólíu.
Hið óvenjulega við Gatklett er hversu beinar götin í berginu eru.
Það bendir til þess að þau hafi líklega myndast þegar
barrtrjábolir grófust undir glóandi hraun
sem síðan storknaði í kringum þá.
Þegar viðurinn eyddist mynduðust holrúm sem enn má sjá í dag.
Í sumum slíkum jarðmyndunum má jafnvel finna leifar
af berki trjáa, sem gerir fræðimönnum kleift að greina
hvaða trjátegundir urðu fyrir hraunrennslinu.
Gatklettur veitir því sjaldgæfa innsýn í bæði
jarðfræði og gróðurfar Íslands á forsögulegum tíma.
Gatklettur er hluti af skemmtilegri gönguleið um
Hálsaskóg,
þar sem náttúra, saga og jarðfræði mætast á einstakan hátt.
Gatklettur er áhugaverður staður á Íslandi sem vert er að heimsækja.