Steinahellir
Steinahellir er í brekkurótum fyrir ofan Holtsós í
Eyjafjöllum. Fyrir framan hellinn er lítið vatn sem nefnist Hellisvatn
og segja sögur að nykur haldi þar til. Eyfellingar gerðu eitt sinn
tilraun til að reka sýslumann sinn ofan í vatnið í hinu svokallaða
fjárklæðamáli, sem sagt verður nánar frá síðar.
Margar sögur fara einnig af huldufólki í og við hellinn. Steinahellir
er opinn mót suðri og umhverfi hans eru grónar brekkur sem teygja sig
upp að hamrabelti í Steinafjalli. Nokkuð grjóthrun varð úr fjallinu
nærri hellinum 1. september 1979, aftur árið 1984 og svo stór skriða
11. mars 1986. Stór björg sjást enn í brekkunni ofan við hellinn.
Mjög auðvelt er að komast að Steinahelli. Beygt er af þjóðveginum inn
á afleggjara sem liggur beint fyrir framan hellismunnann.
Steinahellir er rúmgóður. Hellismunninn er um sex metra breiður og allt
að fjórum metrum á hæð. Innar í hellinum breikkar hann og hækkar og er
um 15 metra djúpur.
Hellirinn var þingstaður Eyfellinga á árunum 1818 til 1905 og var þá
með timburþili. Fyrir framan hann voru smíðuð og geymd skip Eyfellinga.
Steinahellir var einnig notaður sem fjárhús, bæði fyrr á tímum og á
síðustu öld, auk þess sem hey var geymt þar. Síðar þjónaði hann sem
vélageymsla.
Undir lok síðustu aldar var hellirinn hreinsaður og er hann nú aðgengilegur
ferðamönnum.
Texti og mynd: www.eyjafjoll.is
Staðurinn getur verið hluti af stærri ferð um Suðurland, þar sem auðvelt er að tengja heimsóknina við fleiri áfangastaði á svæðinu.
Steinahellir er staðsettur í hrjóstrugu landslagi.